Nita Deda

Tiranë | Date: 20 shtator, 2025 | Duration: 27 minuta

Pra, vila është pjesë e Qeverisë së Shqipërisë. Është ndërtuar në vitin ‘74. Enver Hoxha ka jetuar këtu deri në vitin ‘85. Familja e tij ka jetuar këtu deri në vitet ‘90, kur ra komunizmi. Pastaj është përdorur për qëllime të ndryshme. Është përdorur për të pritur diplomatë të ndryshëm, nga qeveri të ndryshme, për raste të ndryshme… Dhe tani shteti është ende i pranishëm. Pra, shteti është ende i pranishëm këtu për ta ruajtur shtëpinë dhe për ta mirëmbajtur atë, ndërsa fondacioni Art Explora ka një marrëveshje me qeverinë […] Programi i rezidencës së Art Explora-s në këtë vilë është një thirrje e hapur, që i fton artistët të aplikojnë me një ide për një hulumtim ose një projekt që do të donin ta zhvillonin. Nga kjo thirrje, një juri prej gjashtë anëtarësh përzgjedh deri në 30 artistë në vit. Këta artistë aplikojnë nga më shumë se 100 vende të botës. Pra, nga e gjithë bota. Sesionet ndahen në tri sesione në vit. Këta artistë jetojnë në shtëpi. Ka një studio; ata kanë një hapësirë studioje, si dhe një hapësirë pune dhe banimi këtu. Ata marrin një grant për të zhvilluar një vepër të re. Gjithashtu kanë shumë mbështetje nga ekipi, pra nga ne këtu, për t’i lidhur me kontekstin lokal dhe me skenën këtu, si dhe për t’i ndihmuar ta zhvillojnë hulumtimin që duan ta bëjnë […] Për artistët shqiptarë që janë pjesë e rezidencës, kjo është më shumë një rrugëtim emocional, do të thosha. Kjo është ajo që kam parë. [Diona Budima:] Shumë prej tyre na thanë se kishin ëndrra shumë të gjalla kur erdhën këtu. [Nita Deda:] Po, po. Dhe ishte një ide. Nuk e di nëse do të ndodhë, por kishim një artiste që pati një ide shumë të mirë: të vendosej një kuti ku njerëzit të shkruanin ëndrrat e tyre, çfarë po ëndërrojnë këtu, dhe ndoshta pas dhjetë vitesh të krijohej një arkiv i asaj që njerëzit ëndërrojnë këtu. Dhe ndoshta pas dhjetë vitesh të hapej. Mendoj se ishte Stanislava Pinchuk ajo që e pati këtë ide, që pastaj, pas dhjetë vitesh, të hapej kjo kuti dhe ndoshta, si të thuash, të bëhej diçka me këtë arkiv ëndrrash këtu. Por po, domethënë, për shembull, Stanislava e lidhi këtë edhe me rritjen e saj. Nuk është se kjo është një nxitje edhe e realiteteve të tjera të ngjashme, si rritja në Bashkimin Sovjetik, për shembull.


Diona Budima (Intervistuese), Ana Morina (Kamera)

Nita Deda është operatore kulturore me bazë në Tiranë, me më shumë se 15 vjet përvojë në drejtimin e festivaleve, kurim, produksion filmi dhe komunikim. Ajo është Drejtuese e Programit në Vila 31 x Art Explora në Tiranë. Ka qenë Drejtore e Festivalit Ndërkombëtar dhe të Filmit të Shkurtër DokuFest, ku luajti rol kyç në strukturimin dhe pasurimin e festivalit, duke konsoliduar njëkohësisht edhe themelet e DokuNights, programit muzikor të festivalit, përmes kurimit të programit muzikor për një dekadë. Ajo ka bashkëdrejtuar komunikimin dhe programin për Manifesta 14 Prishtina dhe Qendrën për Praktikë Narrative. Përvoja e saj institucionale përfshin menaxhimin e bienaleve ndërkombëtare dhe komunikimin në Galerinë Kombëtare të Kosovës, si dhe drejtimin e komunikimit për Pavijonin e Kosovës në pjesëmarrjen e tij të parë në Bienalen e Venecias në vitin 2013. Në fushën e filmit, ajo ka prodhuar dhe ka qenë line-producente në disa filma të shkurtër — veçanërisht në filmin Home me regji të Daniel Mulloy, i cili fitoi çmime në BAFTA, Cannes Gold Lions, Palm Springs dhe Clermont-Ferrand — si dhe ka prodhuar filma të shkurtër si Four Pills at Night dhe Anesthesia. Aktualisht është anëtare e Këshillit Profesional të Qendrës Kinematografike të Kosovës dhe e Bordit të Galerisë Kombëtare të Shqipërisë.