Indira Çipa

Prishtinë | Date: 21 maj, 2018 | Duration: 74 minuta

Ndërsa këtë aktivitetin në ‘Agimi’ unë e trajtoj sikur… sikur një dhuratë për kombin diçka që është shpirtërore dhe që është ndoshta kashta e fundit për të cilën unë jam kapë, jo vetëm unë por edhe të tjerët. Është një dhuratë edhe për kombin, një dhuratë për qytetin, por është një përfitim shumë i madh se unë kam marrë shumë dashuri prej atij aktiviteti, unë kam marrë shumë lavde prej atyne aktiviteteve. Unë jam shumë e sigurtë që njerëzit janë të vetëdijshëm që unë, unë e kam dhanë shpirtin për një ngjarje të tillë dhe jo vetëm unë. Unë kam qenë aty pse të gjithë të tjerët kanë qenë aty. Ne të gjithë e kemi deshtë atë punë, ne të gjithë e kemi deshtë atë aktivitet. Nuk muj me thanë që njëra ka ndiku në tjetrën, por muj me thanë që asnjëra pa tjetrën s’ka mund të bëjë. ‘Agimi’ është Indira njeri, piano është Indira profesion edhe pse… si brenda njërës si brenda tjetrës… nuk ka art pa ia dhanë zemrën.


Ardita Avdija (Intervistuesja), Donjetë Berisha (Kamera)

Indira Çipa u lind më 14 korrik, 1962 në Prizren. Studioi Muzikën, sekcioni i pianos në Universitetin e Prishtinës. Për një kohë punoi si moderatore në Televizionin e Prishtinës. Më pas vazhdoi studimet e magjistraturës në Universitetin Sveti Kiril-Metodij në Shkup, Maqedoni Veriore. Gjatë viteve 1990-1996 ishte pjesë e Shoqërisë Kulturore Artistike “Agimi”, ku kontriboi me recitale pianistike. Ndërsa, nga viti 1997- 2004 punoi në Universitetin e Tetovës si profesoreshë e pianos. Sot, Çipa ka marrë titullin Doktor në fushën e Studimit të Krijimtarisë dhe Performimit Pianistik. Znj. Çipa poashtu ushtron profesionin si tutore e pianos.  

Indira Çipa

Pjesa e parë

Ardita Avdija: A mundeni me na tregu pak ose me fol pak për fëmijninë tande, qat’ pjesë, rininë tonde, diçka çka mban n’mend prej kujtimeve ma t’hershme të saj?

Indira Çipa: Po, gjithkujt, gjithkujt familja i duket ma e bukura, por unë vërtetë kam pas nji fëmijëri t’bukur. Unë jam vet e pesta n’familje prej fëmijëve. Prindët e mi, baba im, inxhinier i agronomisë, ndër të parët, i martuar me nanën time, Hyrmeten, mësuse. Kanë lind pesë vajza, unë jam e dyta prej tyre edhe kemi pas një fëmijëri të lumtur me aq sa kemi pas. Ne kemi ditë të jemi të lumtur, ta ndjejmë lumturinë me pak gjëra. Ka qenë një kohë ndryshe nga kjo e sotshmja që dikton shumë nevoja, kërkon shumë nevoja, shumë investime për të qenë i lumtur.

Ne kemi qenë të lumtura me pak gjëra sikurse edhe të gjithë të tjerët si kanë jetu. Më kujtohet… ne kemi jetu me një banesë të vogël, po shumë e dashtun, shumë e lezetshme. Në fqinjësi kemi pas shumë fëmijë, rreth e rreth banesave dhe ndërmjet banesave ka pas hapësirë shumë të mjaftueshme për lojëra të ndryshme, por sikur ajo fëmijëri shumë shpejt u ndërpre sepse fillum të shkojmë në shkollë dhe menjëherë pas shkollës unë fillova të shkoj edhe në shkollë të muzikës dhe kjo pakëz ma shkurtoi ndoshta, ndoshta atë lojën me shokë e me shoqe.

Edhe pastaj jetën time e përfshiu shkolla, e përfshiu shkolla e muzikës, me shumë koncerte, me shumë gara, festivale dhe njeriu jeton me ate që ka, me ate që krijon edhe ajo pjesë ka qenë shumë e kandshme për mu. Ka qenë shumë aktive, me shumë koncerte, me shumë aktivitete. Veç  asaj edhe shkolla, edhe shkolla e muzikës, përveç asaj ne në shkollë kishim edhe aktivitete të tjera, për shembull në çdo shkollë ka pas edhe aktivitete, tash fëmijtë shkojnë nëpër kurse të veçanta jashtë shkollës, në një ndërtesë të largtë.

Ne të gjitha i kemi pas brenda shkollës. Më kujtohet që në moshën tetë-nantë vjeçare kam lujtë edhe në Ansamblin e Folklorit të shkollës. Pastaj ma vonë dikund në moshën dymdhjetë-tremdhjetë vjeçare, arsimtarët e vërejtën që unë edhe shkruj bukur, mandej isha edhe anëtare e klubit të letrarëve që organizohej. Kështu që ka qenë një jetë përplot aktivitete, me punë shumë dhe rezultate që vëreheshin shpejt dhe mirë në mënyrë shumë reale. Edhe unë si vet e pesta prej motrave, ne kemi jetu shumë bukur, kemi kalu shumë bukur ende sot e kësaj dite kemi një marrëdhanje shumë të mirë.

Të jesh anëtare e nji familje ku ka shumë fëmijë ndonjëherë sikur s’ki nevojë për shokë e shoqe sepse të gjithë atë nevojë që e ke, e përmbush me motra, por as kjo pjesë tjetër s’ka, s’ka qenë e mangut sepse ne kemi pas kushte, kemi pas mundësi. Ne s’kemi pas frikë të dalim rrugëve prej veturave. Kemi lujtë shumë, jemi shoqnu shumë, jemi deshtë shumë edhe kjo është ajo begati që edhe siguri, bukuri, lumturi që të mban për tanë jetën. Kështu ka qenë fëmijërija ime edhe kam pas, i kam ende dy prindë të mrekullueshëm që kanë ditë me na përkrahë, por s’na kanë lazdru shumë, kanë qenë shumë real.

Dhe me këtë rast duhet ta përmendi edhe stërgjyshin tim i cili kur isha unë pesë vjeçe, gjashtë vjeçe, ai filloi të më mësojë të shkruj. Ai atëherë ka kry “Ruzhdinë”, “Ruzhdia” ka qenë një Shkollë e Lartë, universiteti i parë që njihet në këto troje. Ai vet ka folë katër gjuhë, ka shkru tri alfabete, një person shumë i ngritun, shumë i gjanë dhe që të gjitha neve na kanë dhanë shumë forcë dhe shumë guxim. Dhe po m’vjen mirë që kam rast me e përmend atë.

Ardita Avdija: Na përmendët që keni qenë në shkollë të muzikës. A kanë qenë prindërit e tu ata që t’kanë shty me vazhdu këtë pjesën muzikale tanden, apo ti ke vendos vet edhe e ke mendu vet me shku në shkollë të muzikës?

Indira Çipa: Kështu, shkolla e parë e muzikës në Kosovë osht’ hapë në vitin 1948, ajo është, ajo është shkollë e Prizrenit dhe ka qenë një lloj ndoshta edhe prestigj edhe një garë mes prindëve që fëmijëve t’ju japin sa ma shumë mundësi që të edukohen dhe arsimohen. Dhe e para, motra ime e madhja, ajo ma s’pari osht’ regjistru në shkollë të muzikës, mandej unë radhazi, po të gjitha neve na kanë regjistru në shkollë, në shkollë të muzikës. Dhe njena ka shku pesë vjet, tjetra ka shku katër vjet, ajo tjetra gjashtë vjet, atëherë ka qenë shkolla e muzikës gjashtëvjeçare edhe unë u regjistrova, eh është pakëz jo e saktë nëse themi fëmiju ka deshtë.

Prindi ështe ai që e udhëzon dhe e çon, dhe prindët e mi kanë qenë ata që neve na kanë çu, na kanë regjistru, edhe unë isha e vetmja që vendosa me e shndërru këtë në profesion dhe ishte, pasi e përfundova shkollën e ultë, filloi atëherë të themelohet fakulteti i muzikës dhe u themelu edhe dega e pianos edhe profesorët e shkollës kishin interesim që dega e pianizmit të hapet edhe në Prizren dhe unë isha e para dhe e vetmja. Dhe profesorët bisedun me prindërit, “T’ja mundësojmë Indirës, le ta vazhdoj edhe shkollën e mesme të muzikës po pa e ndërpre gjimnazin”.

Kështu që unë shkova edhe në gjimnaz edhe në shkollë të mesme të muzikës dhe kur mbërrina në maturë, i organizova nja dy koncerte solistike për diplomë edhe mendova se me atë do ta ndërprej. Edhe ndodhi që në koncertin e fundit kur shkova, rrugës t’u shku, mendova, thashë kjo nuk guxon të jetë e fundit me piano. Edhe aty ishte, aty unë mora vendim që pianon ta fus dhe ta shndërroj në profesion dhe nuk shkova në ndonjë fakultet tjetër. U regjistrova në Fakultetin e Arteve. Ishte viti 1981, atëherë u bëra studente, por në një kohë shumë të vështirë.

Pas asaj valës së parë të demonstratave edhe pse ndoshta gjeneratat para meje kanë pa edhe ndonjë kohë që ka qenë edhe ma e vështirë. Për shembull, kanë qenë edhe më të vështira ato vitet ‘58, ‘50-ta, domethënë ‘58-ta, pastaj përpjekjet e mëdhaja në vitet e ‘60-ta që Kosovës të i jepet një status pak ma i mirë. Pastaj ajo kushtetuta e ‘74-tës sikur solli diçka të mirë, po ajo nuk zgjati shumë. Me ‘81-shin përsëri, sepse kërkesat tona nuk ishin definitive nuk u përmbyllën definitivisht, po flas për kërkesat tona kombëtare. Edhe ‘81-shi ishte viti kur unë në njëfarë dore e braktisa Prizrenin, erdha në Prishtinë, por në një situatë jo mjaft të mirë edhe e gjithë gjendja ishte shumë e tendosur. Por, sikur popullata atëherë luante në dy palë binarë. Një është tendenca për nevojat tona nacionale, që ato të realizohen njëherë e përgjithmonë mirë dhe si duhet. Dhe pala tjetër e binarëve është jeta duhet të vazhdoj dhe duhet ta shfrytëzosh çdo moment që të arrish diçka, t’i krysh obligimet e tua edhe kjo ishte ajo situatë.

Ardita Avdija: Si e ke përjetu ti atë sistemin e atëhershëm, që veç edhe na fole pak, po mendoj si një e re në atë kohë? Qysh je ndje ti?

Indira Çipa: Edhe tash kam shqetësim. Nuk ishte e lehtë, ishte shumë e vështirë. Më kujtohet isha në gjimnaz, kishim disa shokë që ishin pak ma t’guximshëm, se shumica ne. Ka pas të tillë që janë burgos edhe si të mitur. Çka do që flisje, gjithçka të merrej në shënjestër. Është dashtë me qenë shumë i kujdesshëm çka po flet. Pasojat kanë mujtë me qenë shumë të randa, shumë të vështira, deri në atë masë, bile edhe nëse ty drejtëpërdrejtë nuk të ndodhte vetëm fakti që ndodhte rreth teje ishte një frikë edhe një pasiguri edhe ishte një dhimbje edhe për ata rreth teje që ju ndodhte.

Kështu që ka qenë prej moshës domethanë atëherë 18-19 vjeçare e ma tej jeta ime rinore ka kalu në ankth, në dhimbje për të tjerët, në pasiguri për vete, në nji, me një besim se ne shumë kemi të drejtë dhe duhet ta bëjmë. Por fatmirësisht e banëm. E banëm. E kisha niherë ni shok, m’thoshte, mërziteshim ne shumë në kohën kur fillova me punu, në vitet e, mas ‘85-të deri ‘90-tën, ai ishte mjaft i angazhum rreth çështjeve kombëtare. Thash, “Këtë punë duhet ta bajmë”, po tha, “Indirë, duhesh me ditë” tha, “ne mbjellim për ta korrë të tjerët”.

Thash, “A je i sigurtë që gjyshi im s’e ka thanë këtë”? E ka thanë edhe gjyshi im, prandaj thash, “Ne duhet edhe ta mbjellim edhe ta korrim që t’jemi t’sigurt, që të tjerëve ju kemi lanë diçka mirë”. Ishte… tha, “Ma mbylle gojën”. Edhe vërtet ishte ashtu se unë kisha shumë, shumë fjalë nga gjyshi edhe nga stërgjyshi, por edhe nga prindët që populli shqiptar n’Kosovë kishte gjëra t’pa përfunduara, kishte andrra t’parealizuara. Sa kanë guxu ata me folë, sa kanë qenë të hapur ata me neve është çështje relative, sepse edhe ata i kanë pas frikat edhe ndrojtjet e tyre, sepse fëmija e merr fjalën prej babit edhe e qet jashtë, po mandej çka mundet me ndodhë?

Kështu që sa është e dhimbshme që kam jetu në një kohë me shumë turbullira, aq është krenari që unë megjithatë e përjetova lirinë. Fatmirësisht në njerëz të afërt, unë nuk përjetova, humbje materiale po, por shpirtnisht, fatmirësisht nuk përjetova ndonjë humbje t’madhe por edhe humbjeve të të tjerëve nuk është që nuk të dhambin aq sa edhe të afërmit e tu.

Ardita Avdija: Përtej aspektit të trazirave politike në atë vakt, a mendon që kjo ka qenë një shtysë edhe njëherë ma e madhe për zhvillim tond profesional, meqë dihet…?

Indira Çipa: Po, ne vazhdimisht kemi qenë në garë, ne kemi qenë vazhdimisht në garë. Shife, luftat, trazirat janë akti i fundit i trysnisë, i presionit. Lufta në fakt fillon shumë ma herët. Nëse një luftë zgjat shtatë, tetë mujë, dihet që nja shtatë, tetë vjet ke pas një presion sepse paraprakisht fillon m’u përgatitë. Ne kemi qenë vazhdimisht nën presionin e asaj sepse ushtrohej një bindje, “Ah shqiptarët nuk vlejnë, ah shqiptarët nuk dinë, ah shqiptarët kush janë ata?”. Dhe ne kemi qenë vazhdimisht në garë që të dëshmohemi se ne vlejmë, se ne dimë, se ne mund të mësojmë, se ne mund të arrimë më shumë se ata.

Në nji rast njëherë, pata thanë një fjalë, të tjerët, sllavët neve na kanë pranu vetëm në raste kur ke qenë shumë ma i mirë se ma i miri i tyre. Kaq ka qenë e vështirë. Domethanë për t’u dëshmu, për ta pranu vlerën, është dashur të punosh shumë ma shumë se sa ma i miri i tyre, për të thënë, “Ah në rregull”. Dhe kemi pas ne luftëra të tilla dhe gara të tilla edhe në njohjen e gjuhës edhe në njohjen e artit edhe në njohjen e shkencës edhe në kulturë. 

Ardita Avdija: Nëse mund të…

Indira Çipa:E përmenda pak ma herët që ne kemi lujtë në dy palë binarë, një është gjendja e përgjithshme dhe binarët tjerë janë mundësitë që ti i shfrytëzon ose nuk i shfrytëzon. Unë profesorin e pianos e kam pas serb, Saviq Marko, por person i mrekullushëm në t’gjithë këtë ankesë që unë e pata deri tash, brenda asaj ankese ka pas njerëz të cilët kanë qenë të shkarkum prej, prej negativiteteve kolektive. Ai ka qenë shqiptarofil i cili ka ndihmu shumë, shumë shqiptarë gjatë shkollimit, jo vetëm mu, po edhe të tjerët. Ka qenë pianisti i parë n’Kosovë, i lindun n’Prizren me një kulturë prizrenase shumë t’mirë dhe ai neve na ka përkrahë shumë, na ka mësu shumë dhe na ka udhëzu shumë drejtë, shumë drejtë dhe përveç që na ka eduku profesionalisht, ka pas një gjërësi shumë t’madhe njerëzore. 

Ne jemi eduku me te përmes kulturës të tij që e ka pas, ai e ka transferu dhe ka lanë një vulë te ne dhe kushdo që është shkollu në durtë [duart] e tij ka qenë shumë i kënaqun me sjelljet e tij edhe me dijen që e ka marrë dhe unë edhe shkollën e ultë edhe të mesmen në piano edhe fakultetin e kam kry me te dhe kam kujtime shumë të mira. Dhe ai asht’ një prej personave i cili ka pas guxim ta kundërshtojë politikën që është udhëheq kundër shqiptarëve. Bilem m’kujtohet sikur sot, një moment shumë i bukur edhe prekës. Ishte ne kremtojshim pesëdhjetë vjetorin e shoqërisë “Agimi” dhe kishim shumë intelektualë që kishin ardh për festë për me shenu atë ditë, domethanë viti ‘94.

Por e gjithë ajo ceremoni që u organizu ka qenë nën rrethimin e policisë, me vëzhgimin e policisë bile edhe mu m’ndali policia, ma hapi çantën, m’futën në një dyqan, i morrën letrat, dokumentet, listat e emrave, kush është prezent, unë nuk e di si shpëtova. Dhe ka qenë një situatë shumë e çuditshme n’Prizren, por i gjithë Prizreni frymonte me kremtimin e pesëdhjetë vjetorit sepse ishte ngjarje shumë e rëndësishme jo vetëm për kulturën e Prizrenit, por edhe për identitetin shqiptar në Kosovë. Edhe ndodhi ajo akademi solemne, sende, të gjitha. 

Pas koncertit ne shkum t’festojmë në hotelin “Theranda”, aty ishte një darkë edhe vjen zonja e Fahri Beqirit, Myrvete Beqiraj, ajo me lotë në sy, qanë edhe thotë, “Indira, ti s’ke qare pa dalë jashtë, profesorin e ke jashtë, po qanë”. Profesori që m’ka dhanë piano. Edhe dola unë jashtë, ai qaj, unë qaj, ai qaj, unë qaj, edhe tha, “Zoti i vraftë ata që na ndanë neve”. Domethënë në t’gjithë këtë storie [anglisht – tregim] t’keqe, kjo është një dritë, një yll.

Donjetë Berisha: Cili vit është ky, më fal?

Indira Çipa: ‘94.

Donjetë Berisha: ‘94.

Indira Çipa: ‘94.

Ardita Avdija: M’u ndalë pak edhe te “Agimi”, pjesa interesante, po mendoj që i përket edhe Prizrenit edhe ti si një pjesëtare e saj, na trego pak për koncertet, për të gjitha ato idilat argëtuese që i ka shfaq “Agimi” në atë kohë.

Indira Çipa: “Agimi” është organizimi i parë kulturor pas Luftës së Dytë, në vitin ‘44 është formu, në nëntor edhe ka vepru me oscilime të ndryshme, herë ma shumë, herë ma pak, herë ma me kvalitet, herë me ma pak kvalitet. Por e ka rujtë shpirtin gjithmonë veprus, shpirti veprus ka qenë aty. Nëpër “Agimin” kanë kalu emra shumë, shumë të njohur t’muzikës. Gati çdo muziktar tash që ka hy në historinë e muzikës n’Kosovë, në biografinë e vet e ka, “Veproi në Shoqërinë Kulturore Artistike ‘Agimi’”. T’u fillu prej Engjëll Berishës, me Akil Koci, Mark Kaçinari, nuk e di a ka ndonjë emër që nuk i shënon në biografi Shoqëria “Agimi”.

Shoqëria Kulturore Artistike “Agimi” ndonjëherë ka dy-tre ansamble, ndonjëherë ka ma shumë ansamble. Në vitin ‘90 neve, të gjithëve na përjashtun prej punëve, mbetëm pa punë, hynëm me të dy kambt’, me kokë e me shpirt, brenda skamjes dhe ishte shumë e vështirë për të gjithë ne. Njëherë shëtisnim një ditë te shadërvanit unë dhe motrat, me disa shoqe dhe nji prej shoqeve tona thotë, “Hajdeni bre” tha, “në ‘Agimi’” tha, “pus se pus qaty bare po bojm diçka”, se ne të gjitha, artista, send, ne s’mund ta marrim pushkën edhe të shkojmë të luftojmë, t’bëjmë diçka. 

Edhe fillum kështu t’shkojmë në asi, në kor, unë bashkë me motrat e mija Agnesa dhe Adelina edhe disa shoqe edhe kështu gradualisht… Atëherë kur ne fillum, kur ne shkum ishin nja, ndoshta, nja 25 veta. Brenda dy tre muajve u bonëm 80 persona, 80 persona, 80 këngëtarë në korin e “Agimit” dhe punojshim në vepra katër zanore, dirigjent kishim Dashnor Xërxën, një person i mrekullushëm. Shumë i aftë, shumë i shkathtë profesionalisht por edhe personalisht ai rrezatonte, kishte një refleksion shumë të mirë.

Po, ishim, u bonëm 80 persona, ndonjëherë ma shumë baheshim dhe në përbërje të korrit kishte profesione të ndryshme, prej njerëzve që njofin notat deri te njerëzit që nuk njofin nota fare, prej një rrobaqepësi deri në doktor shkencash. Kishte mjek…

Donjetë Berisha: E qysh i rekrutojshit këta artistë, këta persona?

Indira Çipa: Ka qenë edhe është ende ajo atmosferë. Ekziston Ansambli dhe njerëzit vinë “Po du me knu”, vetëm e testojmë zanin, a duhet me shku në alto apo në bass apo në sopran edhe vendoset edhe fillon. Edhe tash të tillët kanë vështirësi të caktuara të leximit të notave. Ka pas njerëz që me kohë kanë fillu m’i lexu notat. Fillun m’i lexu notat, fillun m’i lexu edhe vargjet m’i njoft, po shkon te naltë, ose po shkon teposhtë, por mbi të gjitha ka qenë ajo dashuri e brendshme e jona që frymonte brenda, ajo që na mbante, ajo që na lidhte, ajo ishte bërthama e gjithë asaj që ne bëjshim.

Neve na dukej që sa herë që shkojshim për prova, na dukej që kanga jonë ka me i’a therrë shpirtin armikut që po na e cenon lirinë dhe dashurinë. Kështu, kështu e kishim. Të gjithë neve na lidhte ajo fuqi që ne të bahemi bashkë, që ju neve nuk mundeni me na rrënu, që ju neve nuk mundeni me na ndalë, shpirti ynë nuk mund të ndalet, nuk mund të mbyllet. Kjo ka qenë te të gjithë ne. Çdo njeni prej nesh e ka pas ndonjë dert [turiqsht – hall], ndonjë hall, shumica prej nesh kemi qenë t’përjashtum prej pune. Ne ndoshta s’kemi pas asnjë buzëkuq ta lyjmë në buzë, me gisht i nxjerrshim, veç koncerti ka m’u mbajt.

Koncertet tona kanë qenë të rrethume rreth e rreth me polic civil. E përcjellshim, na përcjellshin neve se ku jemi, kush jemi, kur po mbahet koncerti, kush çka po flet dhe m’kujtohet unë e kam, kënaqësi e madhe,  guximin e parë që e kam ba, publikisht herën e parë dikush që e ka thanë, “E gëzofshit Festën e Flamurit”! me 28 Nantor e kam thanë këtë publikisht dhe ka pas polici edhe brenda n’sallë ka pas polici. Sa mirë nuk guxun asgja të m’bajnë dhe kjo ishte fitore shumë e madhe, po ka qenë një koncert shumë i bukur.

Donjetë Berisha: Ku o’ mbajt?

Indira Çipa: Në Shtëpi të Kulturës, ‘92-ta, ‘93-ta, ‘94-ta. Mu m’duket që për herë t’parë e kam thanë ‘93-tën, mandej, ose ‘92-ta, ‘92 ose ‘93. Mandej ‘94 s’kish kush t’na ndalë e ‘94-ta ishte 50 vjetori i “Agimit” edhe Anton Çetta ka qenë kryetar i parë i Shoqërisë “Agimi” edhe pat ardh në festë edhe tha, “Për 60 vjetorin, edhe nga gropa e varrit do të gëzohem për kremtën e ‘Agimit’”, fjalë shumë e bukur. Se e pa ai që ne po bëjmë punë të madhe aty, sepse nuk ishte vetëm kor ishte Ansambli i valleve, ishte Ansambli i Kangtarëve, kishim orkestrinën. E pastaj për 50 vjetor, Rami Ymeri e kompozoi kantartën për “Agimin”. Ne kemi këndu kantartë. Kantartë, nuk e di a e dini, kantarta është një vepër mjaft e madhe, ka orkestër, ka recitatorë, kor, solo-kangtarë, edhe ajo vepër ka qenë shumë, shumë e bukur. Ka qenë për mrekulli edhe doli shumë e bukur edhe është një krenari që në kohën kur gjithçka mbyllshin, shkollat, insistucionet kulturore, arsimore, shëndetësore, gjithçka mbyllej, ne sikur grumbulloheshim aty dhe aty ne merrshim forcë. Veç kësaj shumë institucione pastaj fillun veprimtarinë e vet me e lidhë me “Agimin”, për shembull shkolla e muzikës vepronte në lokalet e “Agimit”,  pastaj Teatri i qytetit.

Donjetë Berisha: Gjatë kohës kur o mbyll shkolla e muzikës a po? 

Indira Çipa: Po, po!

Donjetë Berisha: Domethonë si sistem paralel?

Indira Çipa: Si sistem paralel, mësimet grupore mbaheshin në “Agimi”, ndërsa individuale i mbajshim nëpër shtëpitë tona. Se ka qenë ndërtesë e madhe dhe mbetëm pa hiq edhe “Agimi” nuk mjaftonte për mësimin tonë, por së paku qendrën aty e kemi pas, ndërsa mësimet individuale, këto të instrumenteve i mbajshim nëpër shtëpitë tona dhe nëpër shtëpitë e nxansave. Dhe një gja tjetër që ashtu shumë e vlefshme për kulturën shqiptare, është nji mbramje kulturore e tipit të kollazhit. Ne i qujshim ato mbramje artistike. Mbahej çdo të dytën shtune dhe në ato mbramje nji libër promovohej, një ekspozitë hapej.

Ajo ekspozitë qëndronte për dy javë, derisa vinte ekspozita tjetër. Aktorët e teatrit recitonin i thonin vargjet ose pjesë nga libri që promovohej edhe një pjesë kishte edhe me asi, me pika muzikore, por muzikë serioze dhe kjo, krejt kjo zgjaste 60 minuta. Pas 60 minutave mandej vazhdonte ahengu. Dhe nuk e di në ka pas ndonjë emër nga kultura kosovare që nuk ka qenë mysafir aty. Unë e moderojsha atë edhe ka qenë një përvojë shumë e mirë. Një sallë e vogël që zinte 70, 80, jo 50 persona i zinte normalisht, po për ato 60 minuta edhe n’kamb qëndrojshin njerëzit. 

Shkonte numri prej 80 deri 100 persona, bile ka qenë në katin e epërm, bile ishte problem mos po rrëzohet (qeshë) se s’ka qenë shumë mirë e ndërtume. Por kanë qenë të interesum çdo pjesë e popullatës, nuk është diçka që është elitare, që ka qenë elitare, veç për artistat ose veç për muziktarët ose veç për shkencën. Nuk ka pas izolim, nuk ka qenë elitare. Kanë ardh mjeshtrit, kanë ardh bukëpjekësit, rrobaqepësit, mjekt’, arqitektët, të gjithë kanë qenë brenda asaj edhe pas atyre 60 minutave që prezentohej ajo pasuri e arritjeve të artistëve të Kosovës. E pastaj Shoqëria këndonte vetë, ne i merrshim instrumentet, këndojshin dhe ajo zgjaste qashtu, nja nji orë ose nja dy orë.

Ka qenë një mbramje shumë e mirë. Me Ali Podrimja, Azem Shkreli. Ma përmendni dikënd! Prej piktorëve gati të gjithë Miradije Ramiqi, Haki Xhakli, Musim Mulliqi, të gjithë, të gjithë kanë ardhë, kanë ba ekspozita, kanë prezantu libra, kanë diskutu për situata të ndryshme edhe kjo e ka rrit edhe namin edhe funksionin edhe e ka vendos “Agimin” në një pozitë shumë t’randsishme edhe në histori sepse i ka zavendsu mungesat në tan’ Kosovën.

Ardita Avdija: Po du me u lidh aty te kangt’ që i keni këndu apo ato pikat artistike, a mundeni me na e përmend pak cilat kanë qenë ato që u bo meniherë reminishencë, të gjithë asaj?

Indira Çipa: Po. Ne jemi përqendru ma shumë në vepra korale të kompozitarëve shqiptarë.

Ardita Avdija: Për shembull?

Indira Çipa: Për shembull Fahri Beqiri, Çeskë Zadeja, Rexho Mulliqi, Rafet Rudi, këta kanë qenë autort’, kangt’ Fahri Beqirin, po e përmenda, “Erdh Misiti”, “Gjike Loke”, pastaj, i harrova kangt’, “Shami Kuqja”. Këto kangt’ kosovare kryesisht, por edhe të Shqipërisë, por, jo shumica, po të gjitha kanë qenë shqip. Nuk kemi praktiku një literaturë evropiane për shembull me marrë frangjisht, e anglisht, sepse koha ishte ne i kultivojshim vetëm kangt’ tona edhe kalonin shumë bukur ato në publik. Kemi pas një pranim shumë t’mirë nga ana e publikut, pa marrë parasysh që ndoshta për një kohë t’caktume përpara asaj kohe, publiku ka qenë ma shumë i orientum kah muzika popullore.

Por në kohën kur u riaktivizu kori, u begatu puna e korit kaq shumë, kori ka pas një adhurim të veçantë nga ana e publikut edhe gjithmonë prezentoheshim me tre deri pesë kangë edhe zakonisht ishim në fillim të programit sepse fillimin e konceptojshim ashtu shkonte kori edhe mandej shkojke, shkonte kjo pjesa e muzikës folklorike edhe popullore. Edhe në kangë kishim dy, dy zhanre, edhe ato burimore edhe ato popullore – qytetare dhe kjo krahas asi kultivohej edhe kështu.

Ardita Avdija: Pas zhvillimit tënd profesional edhe pas asaj shijes së Shoqnisë “Agimi”, çka t’ka mbetë diçka çka mundesh me na përmend ose ke dëshirë me na përmend, që t’ka shty ty pastaj me marrë rrugën e pianos dhe me realizu krejt arritjet e tua profesionale?

Indira Çipa: Mu m’duket që unë i kam jetu dy jetë menjëhere, dy jetë menjëherë. Kjo është një botë tjetër, muzika serioze është një botë tjetër. Të merresh me nxansa dhe me studenta, t’i edukosh ata, brenda asaj, është diçka që është edhe shumë profesionale edhe bazohet, edhe mundet me funksionu vetëm mbi bazën e një dashurie t’fortë me një elokuencë shumë t’fortë. Ndërsa këtë aktivitetin “Agimi” unë e trajtoj sikur një dhuratë për kombin, diçka që është shpirtërore dhe që është ndoshta kashta e fundit për t’cilën unë jam kap, jo vetëm unë por edhe të tjerët.

Është nji dhuratë edhe për kombin, nji dhuratë për qytetin, por është një përfitim shumë i madh se unë kam marrë shumë dashuri prej atij aktivitetit, unë kam marrë shumë lavde prej atyne aktiviteteve. Unë jam shumë e sigurt që njerëzit janë të vetëdijshëm që unë e kam dhanë shpirtin për një ngjarje të tillë dhe jo vetëm unë. Dhe unë kam qenë aty sepse të gjithë të tjerët kanë qenë aty. Ne të gjithë e kemi deshtë atë punë, ne të gjithë e kemi deshtë atë aktivitet. Nuk muj me thanë që njena ka ndiku në tjetrën, por muj me thanë që asnjëra pa tjetrën s’ka mund të baj. “Agimi” është Indira-njeri, ndërsa pianoja është Indira-profesion. Edhe pse, si brenda njenës, si brenda tjetrës, ka shumë, nuk ka art pa dhënë zemrën. 

Ardita Avdija: Deri n’cilin vit ke qenë pjesë e “Agimit”?

Indira Çipa: Prej vitit ‘90 deri në vitin ‘97 kam qenë shumë aktive. Pastaj aktiviteti pakëz ka ra sepse unë atëherë fillova të punoj në Universitetin e Tetovës edhe kam qenë pak ma, jo ‘97 deri ‘96-tën, kam qenë pak ma anash dhe ‘97-tën ma filloi të acarohet situata, ‘98-tën ma edhe ma vështirë ishte dhe shumë pak kemi mujtë me vepru. Po unë për shkak t’punës atje unë isha pak ma e tërhekun në aktivitete. Edhe pastaj pas luftës përsëri pakëz i bëra disa aktivitete dhe ishte koha për të tjerët pastaj le t’punojnë të rinjtë, a?

Donjetë Berisha: E para se me kalu në universitet në Tetovë, çka keni punu këtu n’Kosovë se m’duket e përmende edhe ma herët?

Indira Çipa: Unë në vitin 19…

Donjetë Berisha: Nëse mundeni vetëm me na tregu, kur keni diplomu prej Universitetit të Arteve, mandej çka keni bo mas asaj periudhe?

Indira Çipa: Po, kur u regjistrova n’fakultet, unë fillova njëkohësisht t’punoj edhe n’televizion. Kam punu si spikere në televizion.

Donjetë Berisha: N’cilin?

Indira Çipa: N’televizionin e Prishtinës, i vetmi (qeshë), i vetmi ka qenë deri n’vitin ‘85 atëherë absolvova edhe drejtori i shkollës t’Prizrenit më ftoi. Tha, “Ne s’kemi pianistë, ti e ke borxh m’u kthy”. Edhe unë u ktheva n’Prizren si profesoreshë e pianos edhe aty punova shumë edhe n’korepeticion edhe me nxansa. Për njëzet vjet kam qenë e pandërpreme n’punë. Domethanë ky aktiviteti i “Agimit” ka qenë krahas asaj edhe në ‘96 ose ‘97-tën, tash mund të gaboj, pikërisht në “Agimi” erdhën, i kishim mysafirë piktort’ edhe edhe një poet prej Maqedonisë, prej Tetove edhe prej Gostivari. 

Edhe atë mbramje ne kishim aktivitetin e tyne përpos asaj unë edhe lujta edhe n’piano. Edhe tash piktori që ishte mysafirë Meli Zenku, ishte edhe prodekan në fakultet në Tetovë, edhe tha, “Profesoreshë” tha, “po ne kemi nevojë shumë për pianista. Ne sa e kemi hapë” tha, “fakultetin në Tetovë. A mundesh me ardhë te ne”? thashë, “Po, pse jo”? Edhe më imponoi, m’u ba qefi. Edhe shkova atje, fillova edhe deri n’vitin 2004 unë kam dhanë mësim edhe atje. Edhe kështu, po vazhdimisht edhe Prizrenin edhe Tetovën kështu e kam menaxhu atë kohë. Edhe pastaj pas çlirimit në vitin 2001 më ftuan të konkuroj për drejtoreshë për kulturë, sport dhe rini n’Komunë t’Prizrenit.

U zgjodha drejtoreshë për gjashtë muj’ sa e kisha kontratën, ma tutje s’deshta me vazhdu, aq sa e kisha kontratën. U ban disa punë t’mira atëherë ishte prioriteti, minoritetet ishin prioritet. Me një aktivitet shumë t’madh me bashkëpunim me këto organizata joqeveritare t’hujat. Nja nantë shtëpi t’kulturës janë renovu nëpër fshatra, për boshnjakë edhe për turq. E bana renovimin e Qendrës Sportive [cingëron telefoni].

Donjetë Berisha: A mundesh veç edhe mu ndal ndoshta pak te lufta, me përshkru çka ndodhë, domethonë kur keni gjatë luftës, edhe mandej me vazhdu me pjesën mas luftës?

Ardita Avdija: Edhe me vazhdu te jeta sot qysh ‘osht.

Indira Çipa: Mhm… Qysh me e ndal bre këto?

Donjetë Berisha: Zonin a, zonin a?

Indira Çipa: Krejt me nal, qe, qe krejt pe nali. Hajde, poëer off [anglisht – fikja ], hajt. Po luftën e lamë a po?

Donjetë Berisha: Mundeni me vazhdu qët pjesë mandej vazhdoni për mas luftës.

Indira Çipa: A po doni n’detale a po?

Donjetë Berisha: Mundesh në detale, s’osht problem.

Indira Çipa: Edhe mu lufta m’zuri në rrugë Prizren-Tetovë. Lufta ishte në jehun e madh, unë udhëtimin s’e ndalova edhe një ditë mbrrina n’fakultet edhe studentët po m’thojnë, “Profesoreshë, mos shko mo se keq është, tepër keq është”. Thash, “Sa t’ecë autobusi unë do t’eci, unë do t’vi”. Tha, “Profesoreshë, nuk ta merr mendja, mbramë kemi mbajtë shumë t’plagosun”. Studentat e mi kishin mbajt tan’ natën, edhe thash, “Nuk m’gjen gja”. Shkova atëhere, ata, “T’lutem rri”, unë “Jo!”. U ktheva n’Kosovë edhe njëherë udhëtova edhe ne mbetëm, mo s’kishte as sheqer, as vaj, as kurgjo. Lufta mo n’asi, edhe thash, “Masi po shkoj” thash, “atje t’marr vaj edhe sheqer”. 

Pjesa e dytë
   
Ky është ai detaj që unë po du me thon, shumë i imët por që është jeta është thelbi, thëlbi i vujtjes.  Mora nja tre-katër litra vaj, nja katër-pesë litra, katër-pesë kilogram sheqer, por rrugës tu shku ende si kam marr ato, tu shku rrugës u ndala edhe kërsitën granatat në anën e djathtë, autobusi qysh ishim ne brenda lëvizi, bash në kufi, edhe lëvizi autobusi edhe u kthy. Shkova unë mbajta mësim rrugës mora sheqer edhe vaj edhe na pruni autobusi veç deri në kufi, nuk shkon ma këndej, u deshke me marr autobus tjetër e me hec në kambë. E di më kujtohet isha me një kolegë me atë peshë nëpër durë, vetëm qetë ndëgjoheshe edhe kërcimat, nuk e di si mbrinëm diqysh deri te Hani i Elezit, erdhëm këndej, mbrrina në shtëpi, të nesërmen  u mbyll kufini edhe mbetëm. Por shyqyr që kam mbetë këtu mirë që s’kam mbetë, atje isha çmend, pa prindërit pa motrat krejt i kisha këtu. Unë për luftën nuk kam fol kurrë, edhe s’muj me folë veç flas ndonjëherë ndonjë detaj (qanë).

Ardita Avdija: Për bombardime ku keni qenë ?

Indira Çipa: Edhe bombardimet deri me një maj kemi qenë këtu, në Prizren edhe familja, motra ime punonte atëhere për OSBE-në mandej OSBE-ja u tërhoq ajo ishte shumë rrezik, neve na përjashtun, na përzunën prej shtëpisë me kërcënime, e kërcënuan babën tim se do ta vrasin nëse…

Ardita Avdija: A ka qenë familja jote e përfshime politikisht gjatë luftës?

Indira Çipa: Po nuk muj me thanë që, ne s’kemi bo ndonjë aktivitet kshtu të vecantë, domethonë nuk kemi qenë në luftë asnjëri se baba jonë në moshë edhe ne të gjitha femra, ne s’kemi qenë të përfshime në luftë por s’ka pas nevoj të jesh i përfshim në luftë ka mjaftu me qenë shqiptarë edhe të… Edhe kështu na përzunën prej shtëpisë, nja dy-tre javë ishm jashtë shtëpisë, mbas dy dite na e plaqkitën shtëpinë na e demolun e sende. Mandej me nji maj u detyrum me dalë jashtë sepse motrën e kisha të rrezikume sepse i kërkojshin njerëzit që kanë punu në organizata të huaja, edhe ne dolëm diqysh, shkuam në Mal te Zi shkum në Ulqin, prindërit mbetën por ditën e çlirimit atë ditë kur ka hy NATO-ja edhe UÇK-ja kur ka hy njëri prej sërbëve që ka mbetë aty afër ka dalë edhe ka shti sepse në oborrin tonë kanë hy ushtarët prej gëzimit, prindërit e mi i kanë pritë e ju kanë dhanë strehime, janë la e janë ushqy e sende.


Kojshitë prej gëzimit, se baba jem ma i moshuar aty në mahallë, kanë ardhë me ja uru, ai del aty naltë edhe fillon me gjuajt baba për me i mbrojtë mysafirët që i ka pas, e hap dritaren e katit të parë ata futen prej dritares e vet shkon shkallëve edhe aty e zen plumbi, por ka shpëtu ende është gjallë, shumë mirë është, është nantëdhjetë vjeçar, e qështu. Kur u kthyem mirë i gjetëm, shëndosh edhe mamin edhe babin, por shtëpia ishte shumë e demolume, por në anën tjetër e kishim dertin e motrës tjetrës, të cilës ja kishin djegë shtëpinë krejt. E kishim hallin e motrës tjetër që e kishin deportu në Maqedoni edhe ata dojshin me shku në Amerikë e mandej diku prej asaj rruge janë kthy, nuk kanë shku në Amerikë kanë shku në Turqi, mbetën atje deri sa i kthyen deri sa erdhën, po u bashkum mirë jemi.

Mas luftës çka do që ka qenë të gjithë kemi qenë shumë të lumtur. Është një shpejtësi e çuditshme me të cilën ne i jemi kthy jetës, i jemi kthy jetës tu i llogaritë, i llogaritshim humbjet por babai im e thotë nji fjalë, thotë “Pasuria, kamja nuk e bën njeriun, njeriu e bën pasurinë”, nëse të ka shku shpia ti je gjallë ti ke me e ba. Edhe kështu të gjithë ju përveshëm. Na e bëm një renovim në shtëpi, filluam me punu. Unë iu riktheva shkollës muzikës, fillova me nxansa, fillova me punu me nxansa shumë, e kisha një nxënëse shumë të mirë Genita Hoxha, ajo e ka ble pianon në valë të luftës, gjithkah kërsitke po ne sikur nuk dojshim me besu që ka me shku, aq ashpër ka mu bo.

E ka ble pianon edhe mo e humba, mo u ndalën telefonat u ndalën radiot u ndal televiziori, s’kishte informata fare une nuk disha çka po ndodhë me te. A e di shumë mirë që baba i saj i ka dhon paret e fundit që i ka pas edhe plus kishte marrë diçka borxh për me ja ble pianon vajzës për me mujt ajo me përparu. Thash athua kanë me pas pare me ikë, a kanë me pas mundësi me ikë. Edhe mandej kur u takum filluam me punu shumë mas lufte, unë shpejtë e shpejtë i’a organizova, ajo shumë e vyjshme ka qenë, i’a organizova një koncert në qendrën kulturore franqeze në Izmir, përmes zyrtarit regjional per arsim ishte një franqez Daniel Schloser edhe ai donte me bo diçka për neve që dija jonë të tregohet dikund, mandej kur shkoi ai në Izmir si përfaqësues i Francës në ambasadën franqeze, në konsulatë në të vërtetë ishte drejtori i qendrës kulturore në Izmir, edhe i’a organizum një koncert. 

Në mesin e donatorëve që e organizuan këtë koncertin e saj ishte edhe një gjerman Armindyr edhe mandej kur u kthym ne të gjitha dokumentet që dolën nga projekti ne ja quam atij një ekzemplar që i’u bë qejfi shumë, por tha edhe un’ mundem me e organizu një koncert, mbas disa muajve ne me të njejtin koncert shkuam edhe në Gjermani, e mbajti edhe atje një koncert, domethonë, menjëherë mbas koncertit edhe nëse rrugët tona nuk kanë qenë të hapura ne e kemi ndi sikur janë të hapura. Sot ne shumë diskutojmë për vizat, e jo liberalizimi i vizave andej-këndej, mirë është t’i kemi edhe duhët t’i kemi por kur njeriu don me arritë diçka, don me tregu dicka kur don të dëshmohet, kur ajo që bon është krenari edhe për popullin e vet nuk ka pengesë për me arrit, mundet me arrit. Edhe liberalizimi i vizave do të bëhet, me siguri do të bëhet, por ne skemi nevojë me vajtu pse si kemi, ne duhet të bojmë që t’i thejmë ato pengesa. Çka do që dojmë, cilën do liri që dojmë me arrit ne duhet të bëjmë që ajo të arrihet, nëse diçka nuk është arritë nuk na ka faj dikush tjetër, ne jemi ata që duhet ta bajmë edhe vetëm kështu.

Ardita Avdija: Jeta sot, qysh është një ditë e zakonshme për ty me gjithë aktivitetet e saj?

Indira Çipa: Unë zgjohem në mëngjes në ora gjashtë edhe mbaj mësim nga dita në dite, merrem me shkrimet tash kohët e fundit, se dija është grumbullu pakëz edhe tash unë po merrem me shkrime marr pjesë në konferenca shkencore, botoj punime shkencore e kështu. I kam dy libra të botuara, punoj me nxansa në shkollë të muzikës këtu në “Prenk Jakovë” në Prishtinë, punoj në Fakultetin e Arteve edhe aty kam mësim, kam edhe një kurs në shtëpi kursin e pianos që e mbaj, jam duke doktoruar jam në ditët e fundit që jam duke e përmbyll mo punimin, këto janë angazhimet e mia tash momentalisht. 

Ato angazhime që i kam pas si ma e re kur kam qenë, jo “Agimi”, jo aktivitete të lira, aktivitete të bamirësisë, po për ato mo thjesht nuk ka kohë për ato sepse po du edhe ketë pjesën tjetër edhe këtë dituri që e kam grumbullu prej vitesh, po du diqysh ta dokumentoj, ta argumentoj edhe ta publikoj. E kjo po kërkon shumë punë kështu që e hane është mësim prej orës tetë në mëngjes deri në ora shtatë në mbramje, të martën kam mësim më pak por ma shumë shkrim punë në tavolinë, e mërkura është e përmbushun me punë në tavolinë, të enjten mësim prej orës tetë deri në ora shtatë, e premtja është pak më e shkarkume, të shtunden përsëri kam pak mësim por më shumë shkrim kështu që kjo është e përmbushun me shumë punë, e përmbushun.

Ardita Avdija: E përmende që jep mësim privat edhe nxansave të cilët dojnë me mësu për piano, a mendon që ka interesim në këtë aspekt sa i përket rinisë Kosovare për instrumentet muzikore?

Indira Çipa: Po shikoni, ne pedagogët ndonjëherë ma shumë merremi me idhnimet se sa me gëzimet por edhe gëzimet janë shumë të mira sepse idhnimet janë ato që sikur refuzojmë me pas ndonjë nxanës të dobët, kemi qef të gjithë me qenë shumë të mirë. Por tash kur mendoj unë për punën që kam ba deri tash i kam nja gjashtë nxansa që kanë kry te unë deri në shkollën e mesme dhe që janë të përhapun nëpër botë dhe kanë karrierë edhe koncertale edhe pedagogjike pianistike. Nji e kam në Michigan, një e kam në Gjermani, një e kam në Austri, një është në Turqi edhe një është në Shqipëri. Domethonë, janë njerëz të cilët ja kanë pa hajrin ksaj pune. 

Në anën tjetër me punën që un’ kam ba me ata fëmijë deri qetash i kam diku rreth, nja pesëmbëdhjetë shpërblime do të para do të dyta do të treta, vetëm vitin e kaluar kam realizuar nëntë shpërblime në garat ndërkombëtare. Sivjet janë realizu dy shpërblime të para gjithashtu në garat ndërkombëtare, dhe kur flasim kështu për këto shifra atëhere mund të themi se rinia jonë është e interesume, ka impuls krijues, dojnë me punu por në mesin e tyne ka edhe të atillë që nuk janë shumë të vullnetshëm, por kjo është jeta, ky është një proces brenda të cilit ne përzgjedhim me kriju artista të mirë dhe nuk mund të mos jemi të kënaqur edhe pse unë kam qejf me qenë pak më të mirë por kështu jemi (qesh).

Ardita Avdija: Prej krejt çka ti mban në mend edhe cka ti ke botu prej fëmijërisë deri në ditët e sotme a mendon se krejt çka është që ti ke kalu të ka përmbush ty të gjitha pritshmëritë e tua, shpirtërore, profesionale, të gjitha?

Indira Çipa: Plotësisht, plotësisht më ka përmbush, kohën ma ka marr komplet, zemrën ma ka marr komplet, m’ka sjellë gëzime m’ka sjellë edhe hidhërime por shoqëria jonë nuk është ende shumë e aftë që vlerat t’i shoh edhe s’ka edhe kohë që t’i shohë sepse ka momente që unë mendoj që ajo që kam ba është ma e vlefshme se sa që, se sa që të tjerët janë në gjendje ta lavdërojnë, por është një satisfakcion [anglisht – kënaqësi] i madh për mu që unë brenda rrethit tim ku unë veproj, ku punoj për shembull nxansat e mi studentat e mi që ju jap dije në mënyrën time personale, mu m’ka rastisë për vetën të dëgjoj, “Profesoreshë perëndia, pas perëndisë ti”, domethonë kjo është ajo që të përmbush ose, “Të kam si nanën e dytë” ose “Të falemnderit ti ma ke hap rrugën e jetës”. 

Të premten më ndodhi, mbrina në Prizren edhe vetëm ndëgjoj dikush bërtet “Profesoreshë!” në rrugë, kthehem mbrapa dhe e shoh nxansen time ajo po mbërrin prej Amerike prej Michigan-it po mbërrin, nana vet e ka marr prej aeroportit kjo kur më ka pa mu gjysën e trupit jashtë veturës “Profesoreshë!” e nali veturën doli erdh më përqafi edhe nisi me qajtë “Faleminderit, këtë që e kam prej teje e kam”. Domethonë këto janë ato satisfaksionet, ndonjëherë idhnohemi e lodhemi sende por mjafton një fjalë e këtillë, një parë lot të gëzimit ose të falenderimit dhe me ta përmbushë jetën, me thanë unë jam në rregull me Zotin dhe veten, kaq.

Ardita Avdija: Nuk po mundem pa u kthy edhe një herë te shoqëria kulturore e “Agimit”, çka është dicka që ty të mungon më së shumti prej asaj kohe që kishe dashtë me e veçu, diçka që thu nëse ish kthy koha qeky kish qenë sendi që kisha dashtë me përjëtu edhe një herë sa ke qenë aty ?


Indira Çipa: Është dicka tjetër që mu po më dhem, unë aq shumë e kam deshtë atë “Agimi” atëhere sa që po më duket që në atë kohë s’ka mund të bahet ma mirë. Por une e kam një dhimbje tjetër që unë kujtoj që ai “Agimi” i asaj kohe atë punë edhe atë kontribut që e ka ba sikur nuk është tu e vazhdu forcën që e ka, mua ajo po më dhem. Unë kujtoj që “Agimi” duhet ta ketë një trajtesë të mirë, ni trajtim, me trajtu mirë ministria edhe me i dhanë nji epitet tjetër për punën që ka ba, nji status mi dhanë, nji mbrojtje, me e marr nën mbrojtje si trashëgimi kulturore për hirë të aktiviteteve që i ka bo nga ‘44-ta deri në vitin ‘99 dhe për veprimtarinë e sotshme të gjindet një modus tjetër në mënyrë që të ruhet sepse aty mund të jepen vlera ende, por duhet të ndryshoj sepse mo nuk është ajo kohë, tash është një kohë tjetër. Tash duhet të ndryshoj edhe në qeverisje domethon, në menaxhim, si menaxhohet edhe në vlerat të reja, edhe në përmbajtje të reja me dhanë përmbajtje të reja sepse mundet, kjo është ajo dhimbje domethonë, dhimbja nuk është e asaj kohe është dhimbja tash që mu po më brenë ndoshta kanë me gjetë ndonjë modus për veprimtari më të mirë, ta shofim.

Ardita Avdija: A kishit dashtë me shtu diçka, nëse ke a po?

Indira Çipa: Unë veç deshta ta përmendi edhe nji… se e përmenda njëhere kantatën, atë kantatë që e kemi pas për pesëdhjetë vjetorin e “Agimit” atë ne e kemi shfaqë edhe në kishën e Prizrenit me rastin e promovimit të përkthimit të “Biblës” edhe ai rast ka qenë shumë i randësishëm për kulturën shqiptare edhe për historinë e shqiptarëve edhe po du me e cekë edhe një aspekt tjetër të rolit të “Agimit” sepse në ato kohëra “Agimi” ka bashkëpunu shumë edhe me kishën katolike edhe me komunitetin musliman, ne kemi shfaq koncerte edhe në kishë, kemi shfaq koncerte, kemi këndu edhe në xhami me rastin e solemniteteve ose ditëve të caktuara, domethonë edhe këtu ka një rol të madh “Agimi”,  këte veç deshta me, me e theksu.

Donjetë Berisha: Falemnderit shumë!

Indira Çipa: Ska gja!

Download PDF