Ka qenë ni grup i nxanësve të Podujevës që thuhej se kanë, nifar forme, i kanë çarmatos ni patrullë të policisë. I kishin pru ata në [Burgun e] Lipjan… Kur shohim nxanësit i kanë qit’ nisoj me shetitë. Disa nga, ndër ta ishte edhe Jetish Rekaliu, i cili kishte qenë mësues i nxanësve që parakalonin tash në oborrin e burgut. Ne nga disa, tash nga grilat që ishin aty, dritaret ishin t’hapura i kemi thirrë me emër, fillum me iu dhanë nifar’ forme kurajo. Ata edhe si fmi dikush me buzëqeshje t’u shiqu knena, dikush kumeditë kanë folë naj fjalë që s’e kom ndëgju. Ni polic shqiptar, se ata mrena ishin shqiptarë, i bëri rresht siç ishin dhe ju tha, secilit po ju jep nga një pendrek, kërrbaç n’dorë. Reagim i mësimdhënësveishte i tmerrshëm pastaj. Sidomos ai që kisha n’dhomë, Jetishi, i ka kap grilat edhe po e shan e po fyn atë, ‘Idiot, i poshtër. Si ke guxim ti me na rreh nxënësit para sysh?’

Të gjithë ne, romë, serbë dhe shqiptarë, jemi më mirë tani. Para luftës, e madje edhe menjëherë pas luftës, kishte urrejtje mes njëri-tjetrit, por tani është më mirë. Unë dal, rri me njerëz dhe shikoj përreth, dhe shoh që njerëzit po jetojnë më mirë, romë, serbë e shqiptarë, të gjithë jemi më mirë… Sepse mendoj që askush nuk do edhe një luftë tjetër, të kalojë sërish atë frikë dhe shkatërrim. Askush nuk do që fëmija i tyre të përjetojë atë që ata vetë kanë përjetuar gjatë luftës.

Para luftës, në atë mahallë kushtet e jetesës për romët kanë qenë të mira, të gjithë romët kanë qenë të integruar. Kur them se kanë qenë të integruar, dua të them se secili punonte, secili kishte zanatin e vet ku punonte, ekzistonte një lloj rregulli, për ta thënë kështu, ku secili e dinte çfarë bënte dhe ku. Nuk vareshin nga ndihma sociale, siç është tani, ishin të organizuar politikisht, ishin të punësuar, dhe kishim aktivizëm, edhe aktivizëm politik, romët e kishin zërin e tyre, në Fushë Kosovë. Shumë romë në Fushë Kosovë punonin në kompani të njohura si korporata e energjisë elektrike, ujësjellësi, fabrika e luleve — një kompani ku para luftës, prej ‘90 deri në ‘99, punonin mbi 500 familje; tani nuk punon askush aty, sepse ndodhi modernizimi dhe gjithçka u privatizua.

Kam kaluar katër vite të jetës sime në Kosovë. Kam udhëtuar anembanë Kosovës, edhe nëpër rrugë malore. E njihja Kosovën si pëllëmbën e dorës. Është një vend i bukur. Kam shkuar gjithandej, dhe gjëja më e bukur ishte që ndihesha më i qetë dhe më si në shtëpi në Kosovë sesa në vendet e tjera të ish-Jugosllavisë, sepse shqiptarët e Kosovës kishin shumë nga ajo kulturë me të cilën isha rritur. […] [Ajo që ndodhi gjatë luftës] ishte vërtet e trishtueshme, sepse ja ku ishte problemi: në Kosovë kishe të krishterë dhe myslimanë. Pra, nuk kishte të bënte me fenë, por me pastrimin etnik.

Kemi qenë në Podujeve. U mbyllen shkollat. […] Shkum unë edhe Bajrami m’i vizitu. Atmosfera tepër e randë, shqetësimi shumë i madh. Unë u thashë atyne,  shkollat e mesme ishin n’pytje. Thashë, ‘Mos keni dert se mësimi do të vazhdon shqip’. Këtu ka lindë idea. Sepse unë punoja atëherë në zyre në Entin Pedagogjik ku oshtë Shoqata e Veteranëve, qaty i kem pasë zyret. Punoja deri në ora 12:00 të natës. T’u mendu çka me ba, si ma ba? […] Unë e dija që janë diku rreth 10,000 policë në Kosovë. E dija që numrin e kemi 12,000 paralele. Nuk ka mundësi kurfar’ mënyre ta ndal mësimin kur ti don të arsimohesh. Në qato kushte, në livadh, në livadh; në arë, në arë; në shtëpi, në shtëpi.

U rrehën nxanësit serb me nxënësit shqiptar në Runikë… E kishin dërgu si aktiviste Vahide Hoxha, shoqën e Fadil Hoxhës, si aktiviste për atë ngjarje që kishte ndodhë aty. Ajo ni gru zojë, ni gru e pa krahasueshme. Ni gru Albright… Kishte aty komunista që kishin dëshirë kur ndodhin kso ngjarje me u tregue ma katolik se papa… Gati na nxuni gjysa e natës kaloj. E mora fjalën unë. Thashë, ‘Kjo që ka ndodhë na ndodhë shpesh herë edhe ndaj shqiptarëve me shqiptarë na rrehen. S’ka ndodhë kjo me kurfar’ prapavije. S’ka ndodhë pse ata kanë qenë serb e na shqiptar… Na mundem m’i dhanë ngjyra çfare doni po kjo nuk ka kurfar’ ngjyre politike, as urrejtje nacionale as kurgjo nuk ka’.  U kry mbeldhja… Kishte qenë ni kafe ende t’u punue, hynëm me pi kafe edhe bisedojshim me Vahiden. Vahidja tha, ‘Na nxore prej krizës. Pat’ me na nxan’, tha, ‘sabahu mos te morre fjalën ti’. Ai Avdyl Miftari profesor i historisë ish, tha, ‘Oj shoqja Vahide’, tha, ‘ky Xhaferi ka qef ton naten me nejt qitu se s’ka ku shkon, s’ka banesë, s’ka kurgjo’. Më kqyri, tha, ‘S’ki banesë?’ Thashë, ‘Nuk kom’. Tha, ‘Ki me pasë’.

Kur kena fillu vitin shkollor qater ‘94 – ‘95 atëherë kemi qenë në Bajr tu majt në nji shtëpi private, edhe aty intervenun policia…Atëherë ka qenë dhjetori, 15 dhjetori ka qenë. Ka qenë ni ditë e ftohtë, nji ditë me mjegull e dendur ka qenë, shumë mjegull e dendur. Edhe nxansat duke ardh në shkollë e kanë vërejt policinë që janë tu u sill në atë pjesë ku mbajshim mësim. Ajo shtëpia e ka pas oborrin e rrethuar me muri edhe kemi dal e kemi mbyll derën e oborrit edhe me i qetësu nxansat edhe me fillu procesin mësimor. Edhe ata e kanë kalu murin edhe janë hy në oborr të shtëpisë edhe drejt kanë hy në klasë…E di që më kanë maltretue para nxansave…Çka kanë gjet nëpër banka i kanë fut nëpër stufa, atëherë janë konë stufat e vendosne, i kanë djegë, i kanë shti me shenu ato simbolet e tyre nëpër tabelë. Edhe dikur e di që i kanë lirue, une pak kam qenë i si me thonë i maltretum në mënyrë shtazarake në korridor… I demolun klasët, dhomat, i rrëzun edhe stufat, stufat e ndezur. Para se me asi më shtinën me i kap stufat e ndezura me të thonë të drejtën, derisa mu djegën edhe durtë.

Në atë kohë unë kisha zyrën e informacionit në ambientet e xhamisë së Krumës, në kuadër të shtabit të UÇK-së…[Atje]  vinin edhe paraqiteshin të gjithë ata persona të cilët ose kishin përjetuar përdhunime nga ushtarët dhe nga policia serbe, ose ata familjarët të cilët dëshironin të bashkoheshin me familjet e tyre, dhe ne si pjesëmarrës të UÇK-së i ndihmonim popullatës për t’u bashkuar.  Një interesim në këtë drejtim mund të them, një rast kur Sadije Morina nga Raushiqi i Pejës i kishte vdekur fëmija i vet, por nuk dëshironte fëmijën t’ia linte edhe të vdekur policisë. Në anën tjetër ajo nuk dëshironte që ta merrte vesh edhe familja e vet se i ka vdekur fëmija, dhe e ka mbajtur 24 orë të vdekur fëmijën, para Durrësit, duke ia dhënë biberonin, dhe biberoni iu ka ngrirë në gojë, sepse kur vdes njeriu mbetet, dhe biberoni iu ka ngrirë…ka kaluar kufirin, biberoni i ka mbetur me qumësht dhe goja e mbyllur e fëmijës së vdekur, dhe aty afrohet një grua tjetër në Qafën e Prushit, ku ishin pastaj forcat ushtarake të Shqipërisë, të cilët ndihmonin ata që kalonin nëpër mal, dhe i thotë, “A ka mundësi me ma dhënë qat qumësht me ja dhënë bebës time?” [Sadije] thotë, “Jo, nuk ka mundësi se më ka vdekë fëmija dhe nuk mund t’ia nxjerr biberonin.” Nga kjo intervistë të cilën e kam bërë, e kam shkru një vepër që është “Qumështi i Vdekjes.”