Urban Memoryscapes është projekt ndërdisiplinar i realizuar në bashkëpunim mes Fondacionit Lumbardhi dhe Iniciativës për Histori Gojore. Projekti përfshin hulutmimin, arkivimin dhe ekspozimin me fokus në historinë shoqërore, kulturore dhe ekonomike të Prizrenit në pjesën e dytë të shekullit XX.

Përmes këtij projekti, dhjetë pjesëmarrës do të fitojnë aftësi për ta dokumentuar të kaluarën dhe të ndërveprojnë me të dhënat e mbledhura për ta formuar një arkiv digjital, një ekspozitë online dhe offline, një publikim dhe mbi të gjitha njohuri për komunitetet e tyre, duke qenë të përfshirë në një proces të të mësuarit rreth një periudhe kritike që ka qenë formative për identitetin kulturor dhe urban të qytetit të Prizrenit dhe banorëve të tij.

Ky projekt është mundësuar me mbështetjen e Fondit Kulturor Franko-Gjerman dhe ambasadës Franceze dhe Gjermane.

Fikret Menekshe

Lustrues këpucësh

Sepse ne romët tanë, kemi shumë dituri. Një muzikë të njejtë nuk mund ta luajë një turk, nuk mund ta luajë një serb, nuk mund ta luajë një shqiptar. Do të thotë ne kemi shumë njohuri, ne romët, për atë edhe na marrin ne, shembull çka do e merr një turk, ai mund ta marrë turkun por turku nuk mund të luajë ashtu si unë, apo të luajë në klarinet, turku nuk mund të luajë njëjtë. Ai mund të luajë pak, por nuk është ajo çfarë duhet. Ja kjo është…

Mehmet Galushi

Education veteran

E kom ni vetvetin shumë të sigurtë kushtet jonë konë shumë t’mira, pastërtia u konë në nivel, pengesa nëpërmes shoqnies s’kom pasë, kem pasë komunitete të ndryshme: boshnjakë, serbë, shqiptarë, turq, po kemi kalu shumë mirë, një jetesë bashkarisht e kemi pasë. Po sidomos une në atë repart ku kom punu i vetmi jom konë i komunitet rom po apet po thom osht’ ni fjali, ‘Njeri qysh ta bon veten edhe gjindet në atë rrethinë’. Po une s’kom ni as aty as n’shkollë, edhe në fillore edhe n’shkollë t’mesme edhe shkollën e lartë i vetmi jom konë i komunitetit rom në klasë po kurrë s’e kom ni vetin keq, e as shoqnia s’ka ni vetin keq qe kanë pasë në rreth të vetin një rom. Kemi kalu shumë mirë në atë kohë… para se me krisë kjo lufta atëherë ka pasë do nënshkrime do marrëveshje që i kanë pasë. S’e di! Shumica e kombësisë shqiptare e braktisën punën jo vetëm nëpër fabrika por edhe nëpër mësime, gjithkun…

Myzejen Hoxha

Biblotekiste

Fëmijë nuk kam pasë. Edhe burri më vdiq, më ka dekë në 82-shin, në fund të dhjetorit, Reshat Isa. Edhe, prej asaj kohe, unë vetëm lexoj, noj herë e marr naj punëdore, punoj, goblena kemi punu edhe punoj prapë kaniherë. […] Shumë, shumë më merr malli. Ani që kam hy në moshë, më merr malli për kolektivin e përparshëm, kemi qenë një kolektiv shumë i mirë… Prapë më merr malli, vij e marr libra, lexoj libra, vij i shoh niherë këta ‘si jeni, a jeni, ku jeni’, edhe më thërrasin, drejtoresha, kur bëhen festa të bibliotekës, gjithmonë.

Fadil Softa

Kimist/Farmacist

E kam pasë Radmilla Rexhepagiqin, ka qenë muslimane, kimiste… Ajo kur spjegojke bashkëdyzimet, molekulat strukturale, disi nuk ka pasë nevojë me mësu në shpi… po aty në mësim e kam marrë aq direkt, aq fort mirë i kam dëgju ligjëratat që kurrë në shpi nuk i kam lexu ato dhe gjithë kam pas 5-she.

Besa Krajku

Avokate

Deri sa kom qenë në kuvend më ka ngelë në kujtim edhe një qind vjetori i Lidhjes së Prizrenit u festu më 10 Qershor 1978. Ka qenë një organizim i hatashëm, i mrekullushëm, asokohe mendoj se kryetar i këshillit organizativ ka qenë doktor profesor Pajazit Nushi, me punë Ministër i Arsimit dhe Kulturës. Kështu që kemi bashkëpunu shumë në atë kohë, se kishim nevojë me bashkëpunu për arsye se u kryshin punimet në objektin e Lidhjes këtu ku ishte. Më kujtohet se në atë objekt banojshin disa skamnorë mandej atyne ju caktun banesa u renovu ai objekt afër Lidhjes [tash muzeu]. Krejt ajo u bo për një qind vjetorin, dhe Agim Çavderbasha i pat’ punu ato punimet e Ymer Prizrenit [dhe Abdyl Frasherit]. M’kujtohet atë natë për herë të parë në Kosovë u interpretu opera shqipe ‘Goca e Kaçanikut’ e kompozitorit profesorit Rauf  Dhomi. Edhe në orën 20:00 në mramje ka fillu ceremonia në qendrën sportive, ka qenë transmetimi direkt në krejt Jugosllavinë prej Sllovenisë deri në Prishtinë, me të vërtetë ka qenë një organizim shumë i mirë, po mandena mas ‘81-shit pak fillun me u zbeh…

Osman Osmani

Inxhinier i tekstilit

Shpesh e përdorim edhe këtë fjalë që fëmija i komunitetit rom kur të lindë, ai meniherë i dinë katër gjuhë, sepse e kërkon rrethi këtu edhe na nuk e kemi këtë problem. […] Ajo që m’ka metë çdo herë e regjistrune n’tru si një segment dhe ka qenë edhe një shtytës edhe për mu për me vazhdu m’i motivu fëmitë e mi, ka qenë momenti kur, nëna ime çdo herë m’ka përciellë edhe në shkollë edhe në kthim prej shkollës. Edhe, shka ka qenë interesant, ajo e ka ditë njifarë rendi që prindërit duhet m’i përcjell fëmijën, m’i ba detyrat, edhe kërkojke, domethanë mas kthimit tim nga shkolla t’i bëj detyrat, të shkruj, të bëj detyrat e matematikës apo të shkrimit-leximit. Edhe, unë deri në klasën e dytë apo edhe të tretë, vërtetë nuk e kam ditë që nanën e kam analfabete, sepse ajo çdo here rrike përmi kry tem, unë t’u kujtu që ajo po e din çka jam t’u ba, çka jam t’u shkru e çka jam t’u lexu. Unë t’u kujtu se ajo p’e kupton.

Hadije Gështenja

Përkthyese

Ka fillu me shfaqjen e filmave nëpër Kosovë, pastaj mas një kohe para luftës ka shku edhe në Shqipni atëherë se Italianët kanë qenë, kanë pasë kinematë atherë në Tiranë. […] Qaq kanë kqyrë filma të rinjtë, qaq. Jo vetëm të rinjtë po edhe të vjetrit. Tregonte baba për një shok të tij, hynte në ora 4, dilke, prap hyjke në ora 6, prap dilke hyjke në ora 8. I kqyrke tre filma në ditë. […] Tani kur u rrita, kanë qenë ato fletushkat, përmbajtjet e filmave, mi jepke baba, edhe i kqyrsha ato, lexojsha edhe propozojsha cilat me i zgjedhë. Kam dijtë shumë për filmat, edhe për artistat, edhe për regjisorët, edhe për tematikat.

Rexhep Hasani

Jurist

Në Prizren vendosa me nejtë se m’pëlqei ma s’shumti, fëmija u adaptun ma së shumti në Prizren këtu. Se prej ‘66-tës që kom ardhë këtu, tanë këtu nxunë shoqni, shokë e shoqe, u adaptun. Po edhe unë u adaptova. […]. Në Gilan, unë thashë, në Gilan kom kalu shumë mirë edhe këtu pata shokët e mi, me shku në Prishtinë tash, tan’ Kosova është aty, aty është Podujeva, Drenasi, Peja e Gjakova, tanë jonë, krejt Kosova është aty në Prishtinë, po këtu më pëlqei ma s’shumëti, nxuna shoqni ma të afërt edhe atëherë, edhe tash i kom […]

Me thanë të drejtën, jeta në Prizren nuk ka ndryshu shumë, me përjashtim si jeta tash është pak ma e gjallë, jeta e natës po menoj o’ ma e gjallë, se s’ka far ndryshimi. […] Na e kem pasë, Prizreni u kanë vetëm nji korzë, lokale s’ka pasë sikur tash, u kanë korza në shadërvan, po tanaj dul në këtë pjesën kah Marashi […] e prej urës së gurit, urës së hekrit […] atje u kanë korza, prej urës së gurit deri aty. U formu dikur, se nuk u kanë, u kanë në shadërvan. Po shumë mirë u kanë, jeta u kanë e gjallë […] S’ka pasë natë që nuk delshim, veç nëse jena kanë në detyrë a diçka […] nëpër kafe jo shumë, po pak korzë, ecshim.

Xheladin Kastrati

Violinist

Nuk e kam ditë që hymni i Kroacisë është në shqip. Këtë libër {tregon kah libri}… kangë e ka bo Kol Pjetër Shiroka e ka përkthy prej kroatishtës në shqip, ai libër ekziston edhe sot e asaj dite. Une e kam marrë atë kangë se është katër zanëshe. Une e kam ekzekutu nuk e kom ditë, kur e pash populli u çu në komë, nuk e morra vesh pse u çun në komë dikush ka ardh te une edhe m’ka prek për pantolltë t’u më thonë, ‘Edhe njëherë ju lutem’. T’u kajt, publiku t’u kajt, ‘Edhe njëherë aman edhe njëherë!’ E mora vesh se është hymni i Kroacisë, ‘O Atdhe i im i dashtun’ e ka emnin kanga.

Vait Krasniqi

Mësimdhënës

Për shembull, në vitin…n’qoftëse kthehemi ma mbrapa, në vitin ‘81, kanë qenë pikërisht në familjen time, për arsye se në atë periudhe kam qenë student, e përmenda që të gjithë kemi qenë pjesëmarrës të demonstratave, të shkrimit të parrollave, e kështu me rradhë, edhe.. u shkrujshin në atë kohë disa parrolla, ata i thojshin kundër-revolucionare, që u shkrujke parrolla ‘Kosova Republikë’, edhe kështu që kanë ardhë në fshat aty, kanë kontrollu disa shtëpi, të cilat i kanë pasë djemtë apo vajzat e tyre në shkollë, pavaresisht a kanë qenë studente apo të shkollës së mesme, kanë qenë në shtëpinë time, kanë ba bastistje, edhe.. une s’kam qenë në atë periudhë, kam qenë në Prishtinë, në fakultet, për shkak që s’kam qenë une, e kanë marrë vllaun tim, pa kurrfarë faji, dhe e kane burgosë dy muj ditë burg. E kështu që një periudhë të gjatë une nuk kom ardhë prej Prishtinës, kur kom ardhë prej Prishtines, domethanë pas tre mujve kështu, atëhere me siguri dikush i ka paralajmëruar, nuk e di tani, mandej edhe mu më kanë marrë dhe unë dy muj kom qëndru në burg, domethënë, per shkak se… vetëm pse ke qenë student… a ke qenë pjesëmarrës në demonstrata, a ke shkru parrolla, çka po kërkoni, tek po kërkoni, t’gjitha ato mundime, domethanë malltretime.